Scenariusz 2 z 3
Żyjemy inaczej
choroba, wypadek, niepełnosprawność
Trzeci scenariusz obejmuje sytuacje, w których człowiek żyje dalej, ale jego życie zmienia się z powodu nowotworu, poważnej choroby, wypadku, niepełnosprawności, utraty samodzielności albo niezdolności do pracy.
Kluczowe pytanie
To często najbardziej niedoszacowane ryzyko. Śmierć kończy dochód, ale ciężka choroba może jednocześnie zmniejszyć dochód i zwiększyć koszty życia.
Co analizuje Instytut?
Analizujemy, czy zachowasz dochód i pokryjesz koszty leczenia, rehabilitacji i opieki. Każdy element liczymy według jednej, jawnej metodologii — dzięki temu wynik jest porównywalny między osobami i w czasie.
Jak liczymy wynik?- utracony dochód z pracy
- koszty leczenia i opieki
- rehabilitacja i wsparcie
- dostosowanie mieszkania i transportu
- obecne zabezpieczenia
Świadczenia publiczne w tym scenariuszu
Choroba lub wypadek uruchamiają różne systemy: ZUS zabezpiecza część dochodu, NFZ finansuje leczenie i rehabilitację, a gmina i PFRON mogą wspierać opiekę, sprzęt oraz likwidację barier. Samo orzeczenie o niepełnosprawności nie oznacza automatycznej renty. Liczymy realne świadczenia i koszty nowego życia.
- Pracodawca
Wynagrodzenie chorobowe od pracodawcy
Przy czasowej niezdolności do pracy pracownik najpierw otrzymuje wynagrodzenie chorobowe finansowane przez pracodawcę. Obejmuje ono co do zasady pierwsze 33 dni niezdolności w roku kalendarzowym, a po ukończeniu 50 lat — pierwsze 14 dni. Dopiero po tym okresie wypłatę przejmuje ZUS.
- ZUS
Zasiłek chorobowy z ZUS
Po wyczerpaniu okresu finansowanego przez pracodawcę wypłatę przejmuje ZUS — od 34. dnia niezdolności do pracy w roku, a po ukończeniu 50 lat od 15. dnia. Maksymalny okres zasiłkowy to co do zasady 182 dni, a w niektórych sytuacjach 270 dni.
- ZUS
Świadczenie rehabilitacyjne
Po wyczerpaniu okresu zasiłkowego osoba nadal niezdolna do pracy może otrzymać świadczenie rehabilitacyjne z ZUS, jeżeli dalsze leczenie lub rehabilitacja rokują odzyskanie zdolności do pracy. Maksymalny okres to 12 miesięcy.
- ZUS
Renta z tytułu niezdolności do pracy
Przy trwalszej utracie zdolności do pracy ZUS może przyznać rentę — całkowitą (utrata zdolności do wykonywania jakiejkolwiek pracy) albo częściową (znaczna utrata zdolności do pracy zgodnej z kwalifikacjami). Renta może być stała lub okresowa.
- ZUS
Jednorazowe odszkodowanie z ubezpieczenia wypadkowego
Po wypadku przy pracy lub stwierdzeniu choroby zawodowej ZUS może wypłacić jednorazowe odszkodowanie za każdy procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu. Od 1 kwietnia 2026 r. do 31 marca 2027 r. stawka wynosi 1 781 zł za 1% uszczerbku.
- ZUS
Renta wypadkowa oraz świadczenia chorobowe z ubezpieczenia wypadkowego
Jeżeli niezdolność do pracy jest następstwem wypadku przy pracy lub choroby zawodowej, świadczenia idą z ubezpieczenia wypadkowego. Zasiłek chorobowy i świadczenie rehabilitacyjne wynoszą wtedy co do zasady 100% podstawy, a renta wypadkowa ma wyższe minimalne gwarancje niż zwykła renta.
To nie jest pełna lista — pozostałe świadczenia i prawa w tym scenariuszu (13) opisujemy w bazie wiedzy.
Zobacz bazę wiedzyStan prawny danych: 19.07.2026 · wersja danych 2026.1.
Powiązane artykuły
Materiały edukacyjne przypisane do scenariusza „Żyjemy inaczej”. Każdy ma wskazane źródło urzędowe i datę weryfikacji.
Świadczenie wspierające — punkty potrzeby wsparcia
Poziom potrzeby wsparcia 70–100 punktów ustala WZON, a pieniądze wypłaca ZUS. Sprawdź progi punktowe, orientacyjne kwoty 2026 i kolejność wniosków.
6 min czytania · aktualizacja 19.07.2026
NFZ: rehabilitacja i opieka długoterminowa
NFZ finansuje leczenie i opiekę, a nie utracony dochód. Zobacz zakres rehabilitacji, opieki długoterminowej, limity dni zabiegowych i zasady odpłatności.
6 min czytania · aktualizacja 19.07.2026
Zasiłek chorobowy i świadczenie rehabilitacyjne
Jak zabezpieczony jest dochód podczas dłuższej choroby: wynagrodzenie chorobowe, zasiłek z ZUS, świadczenie rehabilitacyjne oraz wysokość każdego z tych etapów.
6 min czytania · aktualizacja 19.07.2026
Renta z tytułu niezdolności do pracy
Kiedy możesz kwalifikować się do renty z ZUS, czym różni się niezdolność całkowita od częściowej i jak liczy się wysokość świadczenia w 2026 r.
7 min czytania · aktualizacja 19.07.2026
Pozostałe scenariusze
Policz swoją lukę w scenariuszu „Żyjemy inaczej”
Analiza obejmuje wszystkie trzy scenariusze życia i kończy się raportem z konkretnymi kwotami. Jest anonimowa — adres e-mail podajesz dopiero wtedy, gdy chcesz otrzymać pełny raport.
Zastrzeżenie
Informacje mają charakter edukacyjny i zostały przygotowane według stanu prawnego wskazanego przy materiale. Nie stanowią decyzji ZUS, NFZ, KRUS, organu pomocy społecznej ani porady prawnej. Prawo i wysokość świadczenia zależą od indywidualnych okoliczności, dokumentacji i decyzji właściwego organu. Przed podjęciem działania zweryfikuj aktualne przepisy i terminy w źródle urzędowym.